Director Sdn Bhd: Syarat, Tanggungjawab & Risiko Pengarah

Apabila menubuhkan sebuah syarikat, antara individu terpenting yang perlu dilantik ialah pengarah atau director.

Tetapi menjadi director Sdn Bhd bukan sekadar meletakkan nama pada profil syarikat.

Pengarah mempunyai kuasa untuk mengurus dan menentukan hala tuju syarikat, tetapi pada masa yang sama mempunyai tanggungjawab undang-undang terhadap keputusan yang dibuat.

Di bawah Akta Syarikat 2016, perniagaan dan hal ehwal syarikat diuruskan oleh atau di bawah arahan lembaga pengarah. Lembaga juga mempunyai kuasa yang diperlukan untuk mengurus serta mengawasi pengurusan syarikat, tertakluk kepada Akta dan perlembagaan syarikat.

Sebab itu penting untuk memahami apa sebenarnya tugas seorang director sebelum bersetuju menerima jawatan tersebut.

Apa Itu Director Sdn Bhd?

Secara mudah, director Sdn Bhd ialah individu yang dilantik untuk menjadi sebahagian daripada pengurusan dan pentadbiran tertinggi sebuah syarikat.

Pengarah bukan sekadar pekerja biasa.

Mereka terlibat dalam keputusan seperti:

• strategi perniagaan,
• penggunaan wang syarikat,
• kontrak penting,
• pembiayaan,
• pelaburan,
• pengurusan risiko,
• pelantikan pengurusan,
• dan hala tuju syarikat.

SSM menerangkan pengarah syarikat sebagai seseorang yang dipilih atau dilantik untuk mengurus perniagaan dan hal ehwal syarikat.

Jika anda mahu memahami fungsi pengarah secara lebih ringkas dahulu, anda juga boleh membaca artikel 3 tugas pengarah syarikat yang memang sudah tersedia di DaftarSyarikat. Pasted markdown

Berapa Orang Director Diperlukan Untuk Sdn Bhd?

Sebuah syarikat persendirian perlu mempunyai sekurang-kurangnya seorang director.

Bagi syarikat awam pula, minimum ialah dua orang pengarah.

Akta Syarikat 2016 turut menetapkan bahawa bilangan minimum pengarah tersebut perlu ordinarily reside in Malaysia dengan mempunyai principal place of residence di Malaysia. Alternate atau substitute director tidak dikira bagi memenuhi minimum ini.

Jadi untuk sebuah Sdn Bhd biasa:

1 director boleh mencukupi.

Ini antara sebab struktur Sdn Bhd hari ini membolehkan seorang pengasas menjalankan syarikat dengan struktur yang lebih ringkas berbanding tanggapan lama bahawa mesti mempunyai dua director.

Siapa Boleh Jadi Director Sdn Bhd?

Tidak semua orang boleh terus dilantik sebagai pengarah.

Secara asasnya, seseorang director Sdn Bhd mestilah seorang manusia sebenar (natural person) dan berumur sekurang-kurangnya 18 tahun. Bagi memenuhi bilangan minimum director, individu berkenaan juga perlu ordinarily reside di Malaysia dengan mempunyai principal place of residence di Malaysia.

Selain itu, seseorang tidak boleh berada dalam keadaan yang menyebabkan dia hilang kelayakan untuk menjadi pengarah di bawah peruntukan berkaitan.

Antaranya termasuk keadaan tertentu melibatkan status bankrap yang belum dilepaskan serta sabitan bagi kategori kesalahan tertentu seperti berkaitan pengurusan korporat, rasuah, fraud atau ketidakjujuran.

Sebelum dilantik, bakal director juga perlu membuat deklarasi yang berkaitan dan memberikan persetujuan terhadap pelantikannya.

Ringkasan Syarat Menjadi Director

Untuk memudahkan pembaca, bahagian ini sesuai menggunakan table.

Jika anda masih berada di peringkat menubuhkan syarikat, baca juga syarat daftar syarikat Sdn Bhd untuk melihat keperluan penubuhan secara keseluruhan. Artikel tersebut memang sudah wujud dalam struktur site. Pasted markdown

Boleh Ke Seorang Director Jadi Shareholder Sekali?

Ya.

Ini antara perkara yang selalu mengelirukan pemilik bisnes baru.

Director dan shareholder ialah dua kapasiti yang berbeza, tetapi orang yang sama boleh memegang kedua-duanya.

Contohnya:

Ali menubuhkan ABC Digital Sdn Bhd.

Ali memiliki 100% saham syarikat.

Pada masa yang sama, Ali dilantik sebagai director.

Dalam situasi ini:

Ali = shareholder + director.

Tetapi kedua-dua jawatan tersebut membawa fungsi yang berbeza.

Director vs Shareholder: Apa Bezanya?

Perbezaan paling mudah ialah:

Shareholder memiliki saham.

Director mengurus atau mengarahkan pengurusan syarikat.

SSM sendiri membezakan kedua-duanya dalam maklumat pemerbadanan: pengarah dilantik untuk mengurus perniagaan dan hal ehwal syarikat, manakala shareholder ialah pelabur dan tidak bertanggungjawab terhadap pengurusan harian hanya kerana statusnya sebagai shareholder.

Berikut ialah contoh mudah:

Apakah Tanggungjawab Director Sdn Bhd?

Ini bahagian yang paling penting.

Menjadi director Sdn Bhd bermaksud anda menerima tanggungjawab terhadap bagaimana kuasa pengarah digunakan.

Seksyen 213 Akta Syarikat 2016 menetapkan bahawa director perlu menggunakan kuasanya untuk tujuan yang betul, dengan niat baik demi kepentingan terbaik syarikat. Director juga perlu menggunakan reasonable care, skill and diligence berdasarkan pengetahuan, kemahiran dan pengalaman yang secara munasabah boleh dijangka daripada seseorang director serta pengetahuan, kemahiran dan pengalaman tambahan yang sebenarnya dimiliki olehnya.

Maksud mudahnya:

Jawatan director bukan sekadar nama atas kertas.

1. Bertindak Demi Kepentingan Syarikat

Director perlu memikirkan kepentingan syarikat apabila menggunakan kuasanya.

Contohnya, bayangkan sebuah syarikat mempunyai RM200,000 tunai.

Director tidak sepatutnya membuat keputusan menggunakan wang tersebut semata-mata kerana ia memberikan keuntungan peribadi kepadanya tetapi merugikan syarikat.

Wang syarikat bukan automatik menjadi wang peribadi director.

Begitu juga aset dan peluang perniagaan syarikat.

2. Menggunakan Kuasa Untuk Tujuan Yang Betul

Kuasa director datang bersama tanggungjawab.

Contohnya, pengarah mungkin terlibat dalam keputusan mengenai:

• pembiayaan,
• kontrak,
• aset,
• pekerja utama,
• strategi,
• pelaburan,
• atau transaksi korporat.

Kuasa tersebut perlu digunakan untuk tujuan yang sewajarnya dan bukan disalahgunakan untuk kepentingan sendiri.

3. Membuat Keputusan Dengan Berhati-hati

Seorang director tidak sepatutnya menandatangani setiap dokumen tanpa memahami apa yang sedang diluluskan.

Bayangkan director diminta menandatangani satu perjanjian pinjaman RM1 juta.

Sebelum bersetuju, dia patut memahami sekurang-kurangnya:

• tujuan pembiayaan,
• kemampuan syarikat,
• terma pinjaman,
• komitmen pembayaran,
• risiko,
• dan kesannya terhadap syarikat.

Prinsip reasonable care, skill and diligence bermaksud director perlu mengambil peranan tersebut dengan serius.

4. Elakkan Konflik Kepentingan

Situasi konflik boleh berlaku apabila kepentingan peribadi director bertembung dengan kepentingan syarikat.

Contohnya:

ABC Sdn Bhd mahu membeli mesin bernilai RM300,000.

Salah satu syarikat pembekal dimiliki oleh ahli keluarga seorang director.

Situasi seperti ini tidak semestinya bermaksud transaksi tersebut tidak boleh berlaku, tetapi konflik yang berkaitan perlu ditangani mengikut keperluan undang-undang dan tadbir urus yang betul.

Akta Syarikat mempunyai peruntukan khusus mengenai kepentingan director dalam kontrak, harta dan urusan tertentu.

Director Bukan “Pinjam Nama”

Ada pemilik bisnes yang meminta seseorang menjadi director dengan ayat seperti:

“Aku cuma nak guna nama kau. Kau tak payah buat apa-apa.”

Ayat ini perlu dipandang serius.

Seseorang yang menerima pelantikan sebagai director tidak patut menganggap bahawa dia bebas daripada tanggungjawab hanya kerana orang lain sebenarnya mengendalikan syarikat.

Akta mengenakan tugas kepada director berdasarkan kedudukan dan tindakan mereka.

Jadi sebelum menerima jawatan director Sdn Bhd, fahami:

• siapa pemilik sebenar,
• apa aktiviti syarikat,
• bagaimana kewangan diuruskan,
• siapa mempunyai akses bank,
• apa kontrak utama,
• dan bagaimana keputusan syarikat dibuat.

Jangan menjadi director semata-mata kerana mahu membantu kawan tanpa memahami syarikat tersebut.

Adakah Director Bertanggungjawab Atas Hutang Syarikat?

Secara asasnya, Sdn Bhd ialah separate legal entity.

SSM menerangkan bahawa liabiliti pada asasnya terhad kepada syarikat dan aset peribadi director serta shareholder adalah berasingan daripada syarikat. Namun, SSM turut menyatakan bahawa dalam keadaan tertentu apabila director melanggar tugasnya, director mungkin mempunyai tanggungjawab peribadi terhadap kerugian syarikat.

Jadi jawapannya bukan:

“Sdn Bhd bermaksud director langsung tak boleh kena apa-apa.”

Sebaliknya, perlindungan entiti berasingan tidak memberi lesen kepada director untuk mengabaikan kewajipannya.

Untuk memahami konsep pemisahan liabiliti dengan lebih lanjut, anda boleh baca liabiliti terhad dan liabiliti tidak terhad yang sudah tersedia di DaftarSyarikat. Pasted markdown

Director Boleh Ambil Gaji?

Seorang director boleh mempunyai hubungan kewangan dengan syarikat melalui struktur yang sesuai, tetapi jangan campurkan semua jenis bayaran sebagai perkara yang sama.

Antara istilah yang mungkin anda temui ialah:

• salary,
• director’s fee,
• allowance,
• reimbursement,
• dividend sebagai shareholder,
• dan repayment bagi director/shareholder loan.

Setiap satu boleh mempunyai sifat perakaunan, kelulusan dan percukaian yang berbeza.

Sebab itu syarikat perlu menyimpan rekod yang jelas.

Jangan sekadar transfer wang daripada akaun syarikat kepada akaun peribadi tanpa mengetahui bagaimana transaksi tersebut direkodkan.

Boleh Ada Lebih Daripada Seorang Director?

Ya.

Walaupun Sdn Bhd hanya memerlukan minimum seorang director yang memenuhi keperluan berkenaan, syarikat boleh mempunyai lebih daripada seorang pengarah. SSM

Contohnya:

ABC Sdn Bhd mempunyai:

Ali — Director
Abu — Director
Siti — Director

Ketiga-tiganya membentuk lembaga pengarah syarikat.

Bagi syarikat yang mempunyai beberapa founder atau pelabur, struktur ini boleh membantu membahagikan tanggungjawab serta proses membuat keputusan.

Namun, semakin ramai director, semakin penting untuk mempunyai struktur governance yang jelas.

Siapa Yang Melantik Director?

Pelantikan director boleh berlaku melalui mekanisme yang diperuntukkan oleh Akta dan struktur syarikat.

Panduan SSM menerangkan bahawa seseorang menjadi director selepas dilantik oleh Board atau members syarikat, dan bakal director perlu memberikan persetujuan sebelum pelantikan.

Bagi syarikat baru, maklumat director dimasukkan dalam proses incorporation.

Jika anda sedang merancang menubuhkan syarikat baru, rujuk cara daftar syarikat Sdn Bhd untuk memahami proses pendaftaran secara keseluruhan. Halaman tersebut memang terdapat dalam struktur kandungan DaftarSyarikat. Pasted markdown

Boleh Ke Director Berhenti?

Ya, tetapi ada prosedur yang perlu dipatuhi.

Director boleh meletakkan jawatan melalui notis bertulis kepada syarikat di registered office.

Namun, terdapat satu keadaan penting.

Jika peletakan jawatan menyebabkan bilangan director jatuh di bawah minimum yang diperlukan oleh Akta, resignation tersebut tidak boleh begitu sahaja mengosongkan jawatan tanpa pengganti. Seksyen 196 menyatakan resignation atau vacation tersebut dianggap tidak berkesan melainkan seseorang dilantik menggantikannya.

Contohnya:

ABC Sdn Bhd hanya mempunyai seorang director iaitu Ali.

Ali tidak boleh sekadar menghantar surat resignation dan meninggalkan syarikat tanpa memastikan keperluan minimum director dipenuhi.

Boleh Ke Director Dibuang?

Ya, director juga boleh dikeluarkan daripada jawatan tertakluk kepada proses yang ditetapkan oleh Akta Syarikat 2016 dan, jika berkaitan, constitution syarikat.

Akta Syarikat mempunyai peruntukan khusus mengenai removal of directors di bawah seksyen 206 serta peruntukan lain berkaitan vacation dan resignation.

Bagi syarikat yang mempunyai beberapa shareholder dan director, isu ini boleh menjadi lebih kompleks.

Sebab itu keputusan mengenai struktur ownership dan directorship sebaiknya dirancang dari awal.

Apa Peranan Company Secretary Dengan Director?

Company secretary dan director mempunyai fungsi yang berbeza.

Secara ringkas:

Director → mengurus dan mengarahkan hal ehwal syarikat.

Company Secretary → membantu syarikat dalam perkara corporate secretarial dan pematuhan yang berkaitan.

Jangan anggap semua tanggungjawab syarikat boleh diserahkan kepada company secretary.

Director tetap perlu memahami perkara yang sedang diluluskan dan dilakukan atas nama syarikat.

Jika anda mahu memahami fungsi cosec dengan lebih lanjut, baca peranan setiausaha syarikat Sdn Bhd. Artikel tersebut memang sudah tersedia di site. Pasted markdown

Director Perlu Faham Pematuhan Syarikat

Selepas Sdn Bhd ditubuhkan, tanggungjawab tidak berhenti pada hari incorporation.

Syarikat mempunyai pelbagai kewajipan berterusan berkaitan rekod, lodgement, penyata dan pematuhan.

Walaupun syarikat mempunyai accountant dan company secretary, director masih perlu mengambil tahu status syarikat.

Antara soalan yang patut ditanya secara berkala ialah:

• Adakah rekod syarikat dikemas kini?
• Adakah akaun syarikat disediakan?
• Adakah filing yang diperlukan telah dibuat?
• Adakah cukai diuruskan?
• Adakah keputusan penting direkodkan dengan betul?
• Adakah terdapat transaksi pihak berkaitan?

Anda boleh membaca pematuhan Sdn Bhd untuk memahami aspek compliance selepas syarikat ditubuhkan. Artikel ini juga memang sudah terdapat dalam site. Pasted markdown

Contoh Struktur Sdn Bhd Kecil

Katakan Ali membuka syarikat:

ABC Marketing Sdn Bhd

Strukturnya:

Dalam contoh ini, Ali boleh menjadi shareholder dan director pada masa yang sama.

Dia tidak memerlukan individu kedua semata-mata untuk memenuhi minimum director sebuah private company, dengan syarat keperluan undang-undang lain dipenuhi.

Kesalahan Biasa Director Sdn Bhd

Antara kesalahan pemahaman yang biasa berlaku ialah:

1. Anggap duit syarikat ialah duit sendiri

Sdn Bhd merupakan entiti berasingan. Akaun dan transaksi syarikat perlu diuruskan dengan sewajarnya.

2. Tandatangan dokumen tanpa membaca

Jangan tandatangan resolusi, pinjaman atau kontrak hanya kerana seseorang berkata “standard sahaja”.

3. Menjadi director untuk pinjam nama

Status director datang bersama tanggungjawab.

4. Serahkan semuanya kepada company secretary

Cosec membantu syarikat, tetapi tidak menggantikan peranan director dalam mengurus dan mengarahkan syarikat.

5. Tidak mengambil tahu kewangan

Director sepatutnya memahami sekurang-kurangnya keadaan asas kewangan dan komitmen syarikat.

6. Campur duit peribadi dengan duit syarikat

Pastikan transaksi mempunyai rekod dan tujuan yang jelas.

Checklist Sebelum Setuju Jadi Director

Sebelum menerima pelantikan sebagai director Sdn Bhd, tanya diri anda:

• Apa aktiviti sebenar syarikat?
• Siapa shareholder?
• Siapa director lain?
• Siapa mengawal akaun bank?
• Adakah syarikat mempunyai hutang?
• Adakah terdapat pinjaman atau guarantee?
• Bagaimana keputusan besar dibuat?
• Siapa company secretary?
• Adakah filing syarikat teratur?
• Adakah akaun dan cukai dikendalikan?
• Adakah terdapat transaksi dengan pihak berkaitan?
• Adakah anda memahami dokumen yang diminta untuk ditandatangani?

Jika anda tidak tahu apa yang berlaku dalam syarikat, jangan anggap jawatan director hanyalah formaliti.

FAQ Director Sdn Bhd

Berapa minimum director untuk Sdn Bhd?

Syarikat persendirian memerlukan sekurang-kurangnya seorang director. Director minimum tersebut perlu ordinarily reside in Malaysia dengan mempunyai principal place of residence di Malaysia.

Berapa umur minimum untuk jadi director?

Sekurang-kurangnya 18 tahun dan director mestilah natural person.

Boleh ke seorang sahaja buka Sdn Bhd?

Dari sudut minimum director dan shareholder, struktur single-member private company adalah dibenarkan; SSM menerangkan private company boleh mempunyai single shareholder dan sekurang-kurangnya seorang director yang memenuhi syarat residensi.

Director mesti ada saham ke?

Tidak semestinya. Director dan shareholder merupakan kapasiti yang berbeza. Seseorang boleh menjadi kedua-duanya, tetapi menjadi director tidak dengan sendirinya bermaksud individu tersebut memiliki saham.

Shareholder boleh jadi director?

Ya. Ini biasa berlaku dalam Sdn Bhd milik founder, di mana individu yang memiliki saham turut menjadi director.

Boleh ada dua atau tiga director?

Ya. Undang-undang menetapkan minimum, bukannya menghadkan private company kepada seorang director sahaja.

Director boleh resign?

Boleh, tetapi peletakan jawatan tidak boleh menyebabkan syarikat mempunyai bilangan director kurang daripada minimum yang diperlukan tanpa pengganti yang diperlukan.

Adakah director sama dengan CEO?

Tidak semestinya. “Director” ialah kedudukan korporat pada Board, manakala CEO ialah peranan pengurusan eksekutif. Individu yang sama boleh memegang kedua-dua peranan bergantung kepada struktur syarikat.

DaftarSyarikat juga mempunyai artikel apa maksud CEO syarikat dan jawatan dalam syarikat jika anda mahu memahami struktur pengurusan dengan lebih lanjut. Kedua-duanya memang wujud dalam senarai post site. Pasted markdown

Kesimpulan

Menjadi director Sdn Bhd bukan sekadar mempunyai nama dalam rekod syarikat.

Director merupakan individu yang mempunyai peranan penting dalam mengurus atau mengarahkan pengurusan syarikat dan perlu menggunakan kuasanya secara bertanggungjawab.

Bagi Sdn Bhd kecil, shareholder dan director mungkin orang yang sama. Apabila syarikat berkembang, struktur tersebut boleh berubah dengan beberapa shareholder, beberapa director dan pasukan pengurusan profesional.

Apa pun saiz syarikat, prinsipnya sama:

jangan terima jawatan director jika anda langsung tidak memahami apa yang berlaku dalam syarikat.

Fahami kuasa yang diberikan, tanggungjawab yang datang bersamanya dan dokumen yang anda tandatangani.

Dengan itu, director Sdn Bhd bukan sekadar satu jawatan dalam struktur korporat, tetapi sebahagian penting daripada tadbir urus dan perjalanan sesebuah syarikat.

Hubungi kami untuk konsultasi berkaitan pengarah syarikat SDN BHD